Een 135 meter lange pier steekt het Zwarte Meer in bij Kraggenburg. Het zevende landschapskunstwerk van Flevoland brengt de herinnering aan de voormalige strekdam terug in het water van de vroegere Zuiderzee.
Het Zwarte Meer bij Kraggenburg herbergt de stille herinnering aan een verdwenen wereld.
In het Zwarte Meer, op de grens van de Noordoostpolder en Overijssel, steekt een pier van 135 meter het water in. Aan weerszijden drijven boomstammen aan palen in het water; wanneer de wind draait, draaien zij mee. Op die manier maakt PIER + HORIZON de wind en de beweging van het water zichtbaar voor de bezoeker.
"Eenzaam op de smalle en lange pier, opgenomen door de weidsheid van het Zwarte Meer, kan een ervaring worden opgeroepen die in de kunstfilosofie wordt omschreven met het begrip het sublieme."
De kunstenaar, over het begrip het sublieme
Het kunstwerk verwijst naar de voormalige Zuiderkrib, een strekdam van zes kilometer lang die ooit het vasteland bij Genemuiden verbond met een lichtwachtershuisje op een kunstmatig eiland in de Zuiderzee. Dat eiland, het huidige Oud Kraggenburg, ligt nu midden in de akkers van de Noordoostpolder.
Na schade door storm Eunice in februari 2022 besloten de gemeente Noordoostpolder en het kunstenaarscollectief het werk in aangepaste vorm voort te zetten. De kraggen werden vervangen door boomstammen uit het nabijgelegen Kuinderbos, een duurzame en windvaste oplossing voor de toekomst.
Tijdlapse per seizoen
Het kunstwerk door de seizoenen
Een webcam legt elke ochtend rond half acht de veranderende sfeer vast. De verzamelde beelden worden gebundeld per seizoen.
Een webcam, geplaatst op de Zwartemeerdijk in het verlengde van de pier, maakt elke ochtend rond half acht een opname van PIER + HORIZON. De reden voor dit tijdstip: in een rechte lijn staat de zon dan boven de voormalige strekdam.
Van half februari tot half oktober staat de zon op dat moment al boven de horizon. In de wintermaanden schemert het nog boven het Zwarte Meer, en rond de kortste dag is het er bij Kraggenburg nog donker.
De dagelijkse beelden worden per seizoen gebundeld tot een tijdlapse van de langzame en snellere veranderingen die het kunstwerk en het omliggende landschap doormaken.
Wie het fietspad volgt van de Kadoelerweg richting de Zwartemeerdijk, passeert op enige afstand het rijksmonument Oud Kraggenburg: de voormalige lichtwachterswoning die al vóór de drooglegging op een kunstmatige terp in de Zuiderzee stond. Het gebouw dateert uit 1877 en is een van de weinige overblijfselen van de periode vóór de Noordoostpolder. Rondom deze historische plek staan de polderwoningen die in de jaren veertig en vijftig van de vorige eeuw werden neergezet voor de eerste bewoners van het nieuwe land. Die woningen zijn nu tachtig jaar oud en staan voor een ingrijpende verduurzamingsopgave, waarbij glasvervanging een van de meest effectieve stappen is. De kosten van HR++ glas inclusief plaatsing liggen voor een gemiddelde tussenwoning tussen de 2.400 en 3.500 euro, een investering die zich doorgaans binnen tien jaar terugverdient.
Nergens ter wereld staan zoveel grote landschapskunstwerken zo dicht bij elkaar als in Flevoland. De collectie van Land Art Flevoland omvat inmiddels tien werken, verspreid over de provincie: van het Observatorium van Robert Morris uit 1977 tot de meest recente toevoegingen uit 2018. PIER + HORIZON, geopend in oktober 2016, paste naadloos in die reeks van grootschalige werken die de bijzondere ruimtelijkheid van de nieuwe polder verkennen.
Het Zwarte Meer is niet alleen de locatie van PIER + HORIZON, het is ook een van de rijkste vogelgebieden van Nederland. Natuurmonumenten beheert het gebied en beschrijft het als een moerasgebied van internationaal belang. De aanwezigheid van dit bijzondere natuurgebied is precies de reden waarom de pier van PIER + HORIZON elk jaar van half oktober tot 1 maart gesloten is voor bezoekers.
Op 9 september 1942 viel de Noordoostpolder officieel droog. Drie gemalen hadden jaren lang onafgebroken water weggepompt om de zeebodem van de voormalige Zuiderzee boven de waterspiegel te brengen. Wat overbleef was vlak, vruchtbaar land, kaarsrechte wegen en een streng geometrisch landschap dat op de tekentafel was ontworpen.
PIER + HORIZON is financieel mogelijk gemaakt en tot stand gekomen met medewerking van
Provincie FlevolandGemeente NoordoostpolderPrins Bernhard CultuurfondsBouwfonds CultuurfondsWaterschap ZuiderzeelandNatuurmonumentenRijkswaterstaatLandart FlevolandDorpsbelang KraggenburgFamilie van Beekhuizen Kraggenburg
Deze website gebruikt functionele cookies om de tijdlapse-weergave en uw voorkeuren op te slaan. Lees onze privacyverklaring voor meer informatie.