Het Zwarte Meer als vogelparadijs: waarom de pier in de winter sluit
Het Zwarte Meer is niet alleen de locatie van PIER + HORIZON, het is ook een van de rijkste vogelgebieden van Nederland. Natuurmonumenten beheert het gebied en beschrijft het als een moerasgebied van internationaal belang. De aanwezigheid van dit bijzondere natuurgebied is precies de reden waarom de pier van PIER + HORIZON elk jaar van half oktober tot 1 maart gesloten is voor bezoekers.
Het Zwarte Meer is een Natura 2000-gebied, wat betekent dat het een Europees beschermd natuurgebied is. Het meer is ontstaan bij de inpoldering van de Noordoostpolder in de jaren veertig van de vorige eeuw. Voorheen was dit gebied deel van de Zuiderzee. Na de drooglegging bleef het water van het Zwarte Meer over als een randmeer op de grens van Flevoland en Overijssel.
Rietkragen als broedplaats
De uitgestrekte rietkragen langs de oevers van het Zwarte Meer zijn het leefgebied van bijzondere moerasvogels: de roerdomp, de bruine kiekendief, de grote karekiet en het baardmannetje. De grote karekiet is een van de zeldzaamste broedvogels van Nederland en staat op de Rode Lijst. In de dichte rietkragen van het Zwarte Meer vinden de vogels beschutting en voedsel.
Bijzonder is ook de zeearend. De laatste jaren broeden er steeds meer paren zeearenden aan het Zwarte Meer. Deze grote roofvogel, met een vleugelspanwijdte van meer dan twee meter, was decennialang afwezig als broedvogel in Nederland. Dat er nu vier paren broeden aan het Zwarte Meer is een bijzondere aanwinst voor de natuur van de Noordoostpolder.
"Vanaf het uitkijkpunt aan de Zwartemeerdijk ziet men vogels die elders in Nederland nauwelijks meer voorkomen."
Kunstwerk en natuur naast elkaar
De sluiting van de pier in de winter is geen beperking maar een bewuste keuze die al bij de aanleg van het kunstwerk is vastgelegd. De omgeving van PIER + HORIZON is een kwetsbaar biotoop. Menselijke aanwezigheid op de pier kan de broedvogels verstoren en schade toebrengen aan de nesten in de rietkragen rondom de palen.
Dat de webcam het gehele jaar doorwerkt, is daarin een mooie oplossing: bezoekers op afstand kunnen de winterse sfeer van het meer volgen zonder de natuur te verstoren. De tijdlapse van de wintermaanden toont hoe het Zwarte Meer zich gedraagt wanneer mensen afwezig zijn: rustiger, stiller, maar nooit leeg.
Op 1 maart gaat de pier elk jaar weer open. Dat valt samen met het moment waarop de natuur ook opnieuw ontwaakt: de eerste broedvogels zijn dan al aanwezig, maar de meest kwetsbare fase van het broedseizoen begint pas later. Tot half oktober kunnen bezoekers de pier belopen en het samenspel van kunstwerk en natuur van dichtbij ervaren.